Verhaal achter de platenhoes – Brain Salad Surgery (1973) – Emerson, Lake & Palmer

“Lang heeft de poster van deze hoes van Emerson, Lake & Palmer (ELP) niet op mijn zolderkamer gehangen. Tijdens een feestje rukten twee meisjes de poster plotseling van de muur. Ze vonden de poster aanstootgevend. Dat ik zoiets aan de muur had hangen. “Het is maar een poster van een platenhoes”, sputterde ik nog. Ik wist toen nog niet dat het ontwerp gemaakt was door de Zwitserse surrealistische schilder, beeldhouwer, filmregisseur en decorontwerper Hans Ruedi Giger. Hij is vooral bekend om zijn werk voor de Alien-filmreeks. Zijn werk is angstaanjagend en fascinerend tegelijkertijd. Giger zette altijd keihard muziek op als hij met zijn airbrush te werk ging. Onder de invloed van de muziek, voornamelijk van ELP, Miles Davis en David Bowie, ontstond onder andere het drieluik Landscapes, met de baby’s, schedels en fallussymbolen. Het laatste leverde een groot schandaal op, omdat het werd verkocht aan de Amerikaanse rockgroep Dead Kennedy’s die het als poster aan het album Frankenchrist toevoegde. Amerika was in shock; de hoes werd verbannen.
 
Dat gebeurde bijna ook met deze hoes van Brain Salad Surgery omdat daar oorspronkelijk ook een fallussymbool opstond. Onder druk van de platenmaatschappij heeft Giger dit vervaagd. De graficus van ELP had het idee dat de omslag als een poortje open moest kunnen; geen goed idee, zoals later bleek. Het is een ramp om de LP dan weer terug te zetten in de platenkast. Het is tegenwoordig lastig om een perfect exemplaar op de kop te tikken. Meestal is de omslag er half af of gescheurd.
 
Hans Ruedi Giger werd in 1940 geboren in een klein plaatsje in Zwitserland. Zijn vader was apotheker en ontving een menselijke schedel als cadeautje van een farmaceutische firma. Fascinerend, vond de jonge Hans Ruedi. Alles wat duister was en er vreemd uitzag trok Hans Ruedi aan. Zo ook de schilderijen van Salvador Dali. Op jonge leeftijd maakte Hans Ruedi al de meest bizarre tekeningen. Zijn ouders snapten er niet veel van maar lieten hem zijn gang gaan. In 1969 ontdekte Giger de airbrushtechniek. Dit leidde tot typische Gigers; zijn stijl werd ook wel nachtmerrie-surrealisme genoemd.
 
ELP had in de jaren zeventig een Zwitserse manager. Toen de band in 1972 op tournee was in Zwitserland bracht hij de drie muzikanten in contact met Giger. Ze waren net op zoek naar een ontwerp voor hun nieuwe LP Brain Salad Surgery. Het verhaal wil dat ELP eerst een andere titel had bedacht met een seksuele lading die mooi aansloot bij de werken van Giger. Op het laatst is de titel toch veranderd om problemen met censuur te voorkomen. Maar de samenwerking met Giger was inmiddels een feit. Met deze legendarische hoes als gevolg. (Giger maakte nog meer platenhoezen. De hoes van de solo-lp van Debbie Harry van Blondie, Kookoo, wordt als één van de mooiste platenhoezen allertijden beschouwd).
 
De bijbehorende liveshow ‘Welcome back my Friends to the Show that never ends’ van ELP heb ik helaas nooit gezien. Wel droomde ik vannacht dat er opeens tien vrachtwagens op het loadingdock van Cultuurpodium Boerderij stonden. De crew van ELP was niet naar Ahoy, maar naar Zoetermeer gereden. Het drumstel van Carl Palmer kon nauwelijks op het podium staan. En de gigantische analoge synthesizers van Keith Emerson konden niet onder de deur door. Er kwam geen einde aan de show. Het surround geluid in de zaal bleef maar ronddraaien. Totdat een knal klonk. Badend in het zweet werd ik wakker. Gelukkig bleek het een surrealistische nachtmerrie te zijn.”
 
Door Gerrit-Jan Vrielink
 
Met dank aan Loek Molenaar.